Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Nisan ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Veriler, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının birçok üründe ciddi boyutlara ulaştığını ortaya koydu.
ELMA ZİRVEDE: FİYAT FARKI YÜZDE 393,7
Nisan ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı elmada görüldü. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma, markette 92 lira 58 kuruşa kadar çıktı. Bu da yaklaşık 4,9 katlık bir artış anlamına geliyor. Elmayı; Havuç (yüzde 329,9), Yeşil soğan (yüzde 245,3), Marul (yüzde 245,2), Pırasa (yüzde 242,4) takip etti. Bu ürünlerde de fiyatlar üreticiden tüketiciye ulaşana kadar 3 ila 4 kat arasında arttı.
MARKETTE EN FAZLA ARTIŞ YEŞİL SOĞANDA
Market fiyatlarına bakıldığında, Nisan ayında 40 ürünün 18’inde artış yaşandı. En dikkat çeken artış ise yüzde 48,7 ile yeşil soğanda oldu. Onu sırasıyla; Ispanak, Kuru soğan, Nohut, Zeytinyağı izledi.
Öte yandan markette en sert düşüş yüzde 74,3 ile patlıcanda gerçekleşti. Patlıcandaki düşüşü salatalık, sivri biber, karnabahar ve kabak takip etti.
ÜRETİCİDE SOĞAN ZAM ŞAMPİYONU
Üretici fiyatlarında ise farklı bir tablo ortaya çıktı. 31 ürünün 10’unda fiyat artışı yaşanırken, 12 üründe düşüş görüldü. En fazla artış yüzde 109,1 ile kuru soğanda yaşandı. Kuru soğanı; Beyaz lahana, Patates, Limon ve Karnabahar izledi. En büyük düşüş ise yüzde 64,7 ile patlıcanda gerçekleşti.
FİYATLARI HAVA VE ARZ BELİRLEDİ
Fiyat değişimlerinde en büyük etkenin arz ve hava koşulları olduğu belirtildi. Uzun süren yağışlar nedeniyle bazı ürünlerde çürüme yaşanırken, bu durum rekolteyi düşürdü ve fiyatları yukarı çekti.
Özellikle kuru soğan ve patateste depolardaki ürün miktarının azalması fiyat artışını tetikledi. Buna karşılık, verimin arttığı patlıcan, sivri biber ve salatalıkta fiyatlar geriledi. Elma ve havuçta ise talep düşüşü fiyatların aşağı yönlü seyretmesine neden oldu.
GİRDİ MALİYETLERİ YÜKSELİŞTE
Tarımda üretim maliyetleri de artmaya devam ediyor. Nisan ayında gübre fiyatlarında dikkat çeken yükselişler yaşandı.
Aylık bazda; Amonyum sülfat yüzde 24,1, Amonyum nitrat yüzde 17,6,
Üre gübresi yüzde 8,6 arttı. Yıllık bazda ise artış oranları yüzde 100’lere yaklaştı.
Bunun yanı sıra; Yem fiyatları yıllık yüzde 30’un üzerinde, Elektrik yüzde 25,1,
Tarım ilaçları yüzde 27,8 arttı. Mazot fiyatı aylık bazda düşüş gösterse de yıllık artış yüzde 57,6’ya ulaştı.
ÜRETİCİ ZORLANIYOR, TÜKETİCİ PAHALIYA ALIYOR
Açıklanan veriler, üretici ile tüketici arasındaki zincirde maliyet yükünün giderek arttığını ortaya koyuyor. Üretici artan girdi maliyetleriyle mücadele ederken, tüketici de ürünleri yüksek fiyatlarla almak zorunda kalıyor. Tarımda sürdürülebilirlik için maliyetlerin düşürülmesi ve piyasa dengesinin sağlanması gerektiği vurgulanıyor.