2026 yılı fındık sezonunda üretici ile serbest piyasa arasındaki fiyat farkı tepkilere neden oluyor. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) levant kalite fındık için 250 TL, Giresun kalite fındık için 255 TL ve sivri kalite fındık için 245 TL olarak açıkladığı alım fiyatlarına rağmen serbest piyasada fiyatların 180 TL seviyelerine kadar gerilemesi üreticilerin tepkisini çekiyor. Fındık üreticileri “TMO’da 250 TL olan fındık serbest piyasada 180 TL bu nasıl iş. Rekabet Kurumu nerede” dediler.
ÜRETİCİ FİYAT FARKINA TEPKİLİ
TMO’nun açıkladığı fiyat ile serbest piyasada oluşan rakam arasındaki farkın kabul edilemez olduğunu belirten fındık üreticileri, alın terlerinin karşılığını alamadıklarını ifade ediyor.
Üreticiler, özellikle hasat döneminin hemen ardından serbest piyasada fiyatların düşük seviyelerde tutulmasının kendilerini zor durumda bıraktığını belirterek, piyasanın daha yakından takip edilmesini istiyor.
Üreticiler, “TMO fındığın kilosunu 250 TL’den alacağını açıklıyor. Buna rağmen serbest piyasada 180 TL gibi rakamlar konuşuluyor. Arada yaklaşık 70 TL fark var. Üretici neden fındığını TMO fiyatının bu kadar altında satmak zorunda bırakılıyor?” diyerek tepkilerini dile getiriyor.
“70 LİRALIK FARK ARAŞTIRILSIN”
Fındık üreticileri, TMO ile serbest piyasa arasındaki fiyat makasının neden oluştuğunun ortaya çıkarılması gerektiğini savunuyor.
Üreticiler, Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı’nın fındık piyasasını mercek altına almasını talep ediyor. Özellikle TMO’nun açıkladığı fiyatın 70 TL altında fındık alımı yapan firmaların ve piyasadaki fiyat oluşumunun incelenmesini isteyen üreticiler, gerekli denetimlerin bir an önce yapılmasını bekliyor.
Üreticiler, “Piyasa serbest olabilir ancak üreticinin emeğini değersizleştirecek bir tablo ortaya çıkmamalı. TMO’nun açıkladığı fiyat ortadayken bunun çok altında alım yapanların neden bu fiyatlardan alım yaptığı araştırılmalı” ifadelerini kullanıyor.
FİSKOBİRLİK FİYATI DA TARTIŞMA YARATTI
Serbest piyasadaki fiyatların yanı sıra FİSKOBİRLİK’in açıkladığı fiyat da üreticilerin eleştirilerinin odağında yer aldı. FİSKOBİRLİK’in kendi alım fiyatını ortaklar için 195, diğer üreticiler için 185 TL olarak belirlemesine tepki gösteren üreticiler, bu rakamın da TMO’nun açıkladığı fiyatın oldukça altında kaldığını belirtiyor.
Üreticiler, kendilerini temsil etmesi beklenen kuruluşların daha yüksek fiyatlarla üreticinin yanında olmasını istiyor.
“ÜRETİCİNİN EMEĞİ YOK SAYILMASIN”
Fındığın üretim maliyetlerinin her geçen yıl arttığını belirten üreticiler, gübre, ilaç, işçilik, bahçe bakımı ve hasat giderlerinin ciddi bir yük oluşturduğunu dile getiriyor.
Üreticiler, fındık fiyatının belirlenmesinde yalnızca piyasa koşullarının değil, üreticinin maliyetlerinin ve emeğinin de dikkate alınması gerektiğini savunuyor.
“Bir kilo fındığın üreticiye maliyeti ortada. Bahçeye girerken yaptığımız masraf her yıl artıyor. Buna rağmen ürünümüzü TMO fiyatının çok altında satmamız bekleniyor. Üretici artık bu fiyatlarla ayakta kalmakta zorlanıyor” diyen üreticiler, yetkililerden çözüm bekliyor.
“PİYASA DENETLENSİN”
Fındık üreticilerinin en önemli taleplerinden biri ise piyasanın etkin şekilde denetlenmesi. Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı’nın serbest piyasadaki fiyat hareketlerini incelemesini isteyen üreticiler, özellikle TMO’nun resmi alım fiyatı ile serbest piyasa arasındaki büyük farkın nedenlerinin araştırılmasını talep ediyor.
Üreticiler, “TMO 250 TL fiyat açıklamışken 180 TL’den fındık alınmasının gerekçesi nedir? Aradaki 70 TL fark nereye gidiyor? Bunun araştırılmasını istiyoruz. Kim üreticinin ürününü düşük fiyattan almaya çalışıyorsa tespit edilsin ve piyasa incelensin” şeklinde konuşuyor.
ÜRETİCİNİN GÖZÜ YETKİLİLERDE
Yeni sezonun başında yaşanan fiyat tartışmalarının üreticinin geleceğe ilişkin kaygılarını artırdığını belirten fındık üreticileri, yetkililerin piyasaya yönelik daha etkin bir denetim mekanizması oluşturmasını istiyor.
Üreticiler, TMO’nun açıkladığı fiyatın piyasada referans alınmasını ve serbest piyasadaki fiyat oluşumunun üreticiyi mağdur etmeyecek şekilde denetlenmesini talep ediyor.
Fındık üreticileri, “Biz emeğimizin karşılığını istiyoruz. Fındık bizim için sadece bir ürün değil, geçim kaynağı. Üreticinin alın terinin yok sayılmasına izin verilmesin” diyerek yetkililere çağrıda bulunuyor.