Lise ve üniversite tercih döneminde milyonlarca öğrencinin eğitim ve kariyer planlamasına destek olacak önemli bir uygulama daha hayata geçirildi. Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci, veli ve mezunların kullanımına açıldı.
Yaklaşık 1 milyon LGS ve 2,5 milyon YKS adayını kapsayan, toplam 3,5 milyon genci ilgilendiren tercih sürecinde DABİS'in mobil platforma taşınmasıyla birlikte, veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Sistem sayesinde öğrenciler, veliler ve mezunlar; mesleki alanlar ile üniversite bölümlerine ilişkin iş gücü piyasası verilerine doğrudan erişebilecek.
TERCİH SÜRECİNDE DAHA BİLİNÇLİ KARARLAR ALINABİLECEK
İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından uzun süredir kullanılan DABİS, artık herkesin erişimine açık hale geldi.
Sistem, öğrencilerin yalnızca puanlarına göre değil, tercih etmeyi düşündükleri meslek ve bölümlerin mezuniyet sonrasındaki istihdam durumunu da dikkate alarak karar vermelerine yardımcı oluyor. Böylece eğitim tercihleri yalnızca mevcut seçenekler üzerinden değil, iş gücü piyasasının sunduğu fırsatlar da değerlendirilerek yapılabiliyor.
İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden sunulan hizmetle birlikte veriye dayalı kariyer danışmanlığı daha erişilebilir ve kapsayıcı bir yapıya kavuştu.
MESLEKLER VE ÜNİVERSİTE BÖLÜMLERİ AYRINTILI OLARAK ANALİZ EDİLİYOR
Mesleki alanlar ile ön lisans ve lisans programlarından mezun olan kişilerin eğitimden çalışma hayatına geçiş süreçlerini farklı yönleriyle ortaya koyan DABİS, kapsamlı bir kariyer bilgi sistemi olarak hizmet veriyor.
Sistemde mesleki alanları tercih edecek öğrenciler için 14, üniversite bölümlerini tercih edecek adaylar için ise 15 farklı gösterge bulunuyor.
Bu göstergeler arasında; İş bulma süresi, İstihdam oranı, Ücret dağılımı, Ortalama çalışılan iş yeri sayısı, Girişimcilik oranı, Girişimlerin faaliyet süresi, Akademide çalışma oranı, Sektörel dağılım gibi iş yaşamına ilişkin önemli veriler yer alıyor.
Kullanıcılar aynı zamanda farklı meslekleri, üniversiteleri ve bölümleri karşılaştırarak istihdam, ücret, kariyer gelişimi ve girişimcilik açısından kapsamlı değerlendirme yapabiliyor.
VERİLER RESMÎ KURUMLARIN KAPSAMLI ANALİZLERİNE DAYANIYOR
DABİS'te yer alan tüm göstergeler; Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından sağlanan lise ve üniversite mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) 2010-2024 yılları arasındaki çalışan verilerinin anonimleştirilerek eşleştirilmesiyle oluşturulan mikro veri setlerinden elde edildi.
Eğitim, sosyal güvenlik ve istihdam verileri belirlenen metodolojik kurallar doğrultusunda analiz edilerek öğrencilerin tercih sürecinde yararlanabileceği güvenilir iş gücü piyasası göstergeleri oluşturuldu.
İSTİHDAMDAN İŞ BULMA SÜRESİNE KADAR PEK ÇOK VERİ SUNULUYOR
Sistem, meslek lisesi ve yükseköğretim mezunlarının yalnızca işe yerleşip yerleşmediğini değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını ve kariyer hareketliliklerini de ortaya koyuyor.
Mesleki alan ve üniversite bölümü bazında hazırlanan istihdam oranı göstergeleriyle mezunların güncel yıldaki istihdam durumu görülebilirken, bölgesel istihdam göstergesi sayesinde mezunların eğitim aldıkları ilde çalışma oranları da incelenebiliyor.
Tercih döneminde öğrencilerin en çok merak ettiği konular arasında yer alan ilk iş bulma süresi de sistemde ayrıntılı olarak yer alıyor.
Bu kapsamda; Mezuniyetten önceki son altı ayda işe başlayanlar, Mezuniyet sonrası ilk altı ayda iş bulanlar, Altı ile on iki ay arasında işe girenler, Bir yıldan daha uzun sürede iş bulanlar ayrı ayrı değerlendirilerek öğrencilere sunuluyor. Böylece tercih edilecek bölümün mezunlarının iş hayatına geçiş süreci karşılaştırmalı olarak incelenebiliyor.
ÜNİVERSİTE MEZUNLARININ KARİYER YOLCULUĞU DA GÖRÜLEBİLİYOR
Yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler üniversite ve bölüm bazında hesaplanıyor.
Sistem; ön lisans ve lisans mezunlarının iş gücü piyasasındaki durumunu çok boyutlu olarak ortaya koyarken, mezunların girişimcilik faaliyetlerini de ayrı bir gösterge olarak sunuyor.
Mezuniyetten önceki son altı ay ile mezuniyet sonrasında kendi işini kuranların oranları üniversite ve bölüm bazında hesaplanırken, mezunların kariyerleri boyunca kaç farklı iş yerinde çalıştıkları ve bir iş yerinde ortalama ne kadar süre kaldıkları da sistemde yer alıyor.
Bunun yanı sıra üniversite mezunlarının işten ayrıldıktan sonra yeni işe geçiş süreleri, kurdukları girişimlerin faaliyetlerini ne kadar sürdürdüğü, çalıştıkları sektörler ve görev yaptıkları işletmelerin büyüklükleri de kullanıcıların incelemesine sunuluyor.
Bu sayede öğrenciler, tercih etmeyi düşündükleri bölüm mezunlarının yalnızca işe girme oranlarını değil, hangi sektörlerde ve hangi ölçeklerde faaliyet gösteren işletmelerde çalıştıklarını da görebiliyor.
DABİS TERCİH YAPMIYOR, GELECEĞE IŞIK TUTUYOR
Yetkililer, DABİS'in öğrencilerin yerine tercih yapan bir sistem olmadığını özellikle vurguluyor. Platformda yer alan göstergeler herhangi bir iş veya ücret garantisi sunmuyor. Sistem, geçmiş dönem mezunlarının toplulaştırılmış verileri üzerinden genel bir iş gücü piyasası görünümü oluşturuyor.
Ekonomik koşullar, bireysel yetkinlikler, yabancı dil bilgisi, iş deneyimi, yaşanılan bölge ve kişisel tercihlerin kariyer sonuçlarını etkileyebileceği de sistemin temel yaklaşımı içerisinde değerlendiriliyor.
Bu yönüyle DABİS, öğrencilerin yalnızca "Hangi bölümü tercih etmeliyim?" sorusuna değil, "Bu bölümden mezun olduğumda beni nasıl bir çalışma hayatı bekliyor?" sorusuna da veriler ışığında cevap bulmasına katkı sağlıyor.
Kullanıcılar tercih etmeyi düşündükleri meslek veya üniversite bölümüne ilişkin iş bulma sürelerini, çalışma devamlılığını, ücret dağılımlarını, girişimcilik eğilimlerini ve yoğun olarak çalışılan sektörleri karşılaştırarak daha bilinçli tercihler yapabiliyor.
YÜZ YÜZE KARİYER DANIŞMANLIĞI HİZMETİ DE SÜRÜYOR
Dijital hizmetlerin yanında İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görev yapan İş ve Meslek Danışmanları da tercih döneminde öğrenci ve velilere bireysel kariyer danışmanlığı vermeye devam ediyor.
2020 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda uygulanan DABİS, Temmuz 2025'te İŞKUR'a devredildi. Devir sürecinin ardından sistem, 81 ilde görev yapan İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığı rehber öğretmenleri tarafından kullanılmayı sürdürürken, İŞKUR Mobil uygulaması sayesinde artık öğrenci, veli ve mezunlar da sisteme doğrudan erişebiliyor.
DABİS ile veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması, tercih dönemlerinde doğru ve güvenilir bilgiye erişimin artırılması ve gençlerin eğitim ile çalışma hayatına ilişkin kararlarını iş gücü piyasası verileri doğrultusunda şekillendirmeleri amaçlanıyor.
DABİS'E NASIL ERİŞİLECEK?
Öğrenci ve velilerin sisteme erişebilmesi için öncelikle Android ve iOS marketlerden İŞKUR Mobil uygulamasını indirmeleri gerekiyor.
Profil oluşturulduktan sonra uygulama içerisindeki Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) bölümüne giriş yapılarak; Mesleki alanlar için "Ortaöğretim", Üniversite bölümleri için ise "Yükseköğretim" sekmeleri seçiliyor.
Böylece kullanıcılar tercih etmeyi düşündükleri okul, bölüm ve meslek alanlarına ilişkin istihdam, ücret, iş bulma süresi, girişimcilik ve kariyer verilerine kolaylıkla ulaşarak tercihlerini daha bilinçli şekilde yapabiliyor.